Inhoud:

Wolf
Inderdaad. Zo komt het natuurlijk nooit af.
Leest.
Als je man dood gaat,  begin je heel hard te gillen. Heel hard.
En dan ga je op de grond liggen.
Op het asfalt.
En als hij is begraven dan ga je op bed liggen. Je doet de gordijnen dicht en je ligt daar maar. Te liggen.
De vraag is: waarom?
Ben je zo moe?
Of lig je te wachten?
Of ga je liggen omdat je man op het kerkhof ook maar ligt te liggen?
In ieder geval is het niet zo dat je al die tijd aan het huilen bent.
…

Dit is een van de aangrijpendste fragmenten uit de glashelder, wervelend en uitermate poëtische geschreven en zorgvuldig gestructureerde tekst van Peer Wittenbols. Wittenbols mocht de Taalunie Toneelschrijfprijs al in 1998 in ontvangst nemen voor April (1864-1889) en is allerminst een debutant te noemen. Integendeel. De man is gepokt en gemazeld als theaterauteur. Hij richtte in 1994 de Federatie op. Dit gezelschap ging op in Theater Oostpool. Tot 2008 was Wittenbols de huisauteur van dit gezelschap. Toch was er nog een genre waar hij zich amper aan had gewaagd: jeugdtheater.

Waakhondje is de tweede samenwerking van Peer Wittenbols en regisseur Lidwien Roothaan. Eerder maakten ze De Nimfen bij Toneelgroep Oostpool. ‘Lidwien is een echte tekstregisseur. Ze is nieuwsgierig, stelt zich coöperatief op en weet tegelijkertijd een gezonde afstand te houden. We weten allebei waar het in sfeer naartoe moet en houden elkaar daarin scherp. Na De Nimfen waren we het er al snel over eens dat we weer iets samen wilden doen, nu voor kinderen. Lidwien had eerder gewerkt voor het toenmalige Huis aan de Amstel, Liesbeth had me al wel eens gepolst om iets voor kinderen te schrijven. Zodoende kwamen we bij de Toneelmakerij terecht.’

Hij putte uit autobiografische gegevens als inspiratiebron:

‘De kiem voor Waakhondje is het verhaal van een vriendin. Toen zij twaalf was, scheidden haar ouders en leefde zij een aantal jaar in een soortgelijk systeem. Haar moeder lag alleen nog maar op bed te roken. Andere krachten binnen het gezin vingen het op, het werk moet toch gebeuren. En dan blijkt ineens dat je kunt koken en de was kunt vouwen. Het is een prachtig tragisch theatraal gegeven. Het is vooral droevig, omdat het goed gaat. Je kunt jarenlang op die manier leven. Zo ook in Waakhondje: het wordt pas een probleem wanneer de buitenstaander komt.’

Zijn Waakhondje is een ode aan het jeugdtheater geworden een plek waar een sober maar dynamisch spel met de taal enerzijds en een slim gebruik van (speelse en pedagogische) aspecten uit de kinderwereld anderzijds kan leiden tot een ingenieus geconstrueerde tekst die een prachtig beeld van het rouwen oplevert.

‘Waakhondje heb ik geschreven vanuit de gedachte: wat had ik vroeger als kind meer willen zien? Bij ons in de provincie was het aanbod klein. Hiermee probeer ik goed te maken wat ik toen heb gemist. Het moest een huilbaar stuk worden en het moest gaan over rouw, maar met de relativering en nuchterheid die kinderen eigen is. Een stuk waarin iedereen per ongeluk probeert het de ander een beetje comfortabeler te maken door bepaalde verantwoordelijkheden over te nemen; onbedoeld altruïsme. Ik vind het belangrijk om ruimte en stilte te maken voor dit soort onderwerpen. Het theater is één van de weinige plekken waar je nog samen stil bent.’

Peer Wittenbols (Bergen op Zoom, 1965) studeerde in 1989 af aan de Toneelacademie Maastricht als Docent Drama.
In zijn werk primeert de onvermoeibare passie, drift en doorzettingsvermogen van de kleine, herkenbare mens. Middels de taal proberen zijn personages hun lot en bestaan te controleren. De personages zijn, dat blijkt ook uit de moederfiguur in Waakhondje, niet zozeer gefrustreerd maar voelen zich eerder troosteloos. Waakhondje is een treffend voorbeeld van hoe Wittenbols in zijn stukken botsingen tussen generatiegenoten en lotgenoten ensceneert en tevens personages opvoert die vechten tegen zichzelf en hun (verloren) familie. Of ook: tegen vrijheid of plichtsbesef. Stuk voor stuk kenmerken die in Waakhondje even uitdrukkelijk als helder en ongedwongen aanwezig zijn. Waakhondje is een uitgesproken organische (jeugd)theatertekst die bestemd is voor jonge én oudere oren en ogen omdat het zo ragfijn, teder, integer en troostend over het grootste leed in mans leven verhaald.

Waakhondje is genomineerd voor de Taalunie Toneelschrijfprijs 2011.