Aantal personages
Mannen: 3
Vrouwen: 2

Personages
Merel (de conferencier van het theater wordt in het bos de nachtegaal), Cantecleir (de haan is een respectabel acteur op leeftijd), Fazant (een jonge ster-actrice), Van Kemp (een vechthaan), Rat (de leider van de nachtdieren), Vos (de pianist die samen met Merel het publiek in de juiste stemming brengt), kippen, een vreemd haantje, een boer, een boerin, een waakhond, een jachthond, een postduif, vele hanensoorten, een pad, jagers

Structuur
Vier bedrijven

Genre(s)
Jeugdtheater, Muziektheater

Ruimte
Hoenderhof

Tijd
Universeel

Synopsis

Cantecleir, een dierenmusical, wordt bij voorkeur door 3 acteurs en 2 actrices gespeeld.

De voorstelling speelt zich af op en rond het hoenderhof. De haan Cantecleir kraait zo indrukwekkend dat de zon ervan opkomt. De nachtdieren haten hem en beramen een complot om hem een toontje lager te doen zingen. Als op een dag een vreemde eend in de bijt komt, komen de kippen pas echt van hun stok. Spelen en zingen ook mee: een wilde maar lieflijke fazant, een kip, een merel, vele pronkhanen, een parelhoen, een hond, nog een kip, een uil, een nachtegaal, een pauw en nog een andere kip.

Het verhaal is geïnspireerd op Chanteclère van Edmond Rostand en vormt na Cyrano en Napolejong het derde luik van de Rostand-trilogie.

In 2010 bewerkten Jo Roets en Greet Vissers de theatertekst tot een prentenboek met illustraties van Ellen Vrijsen, uitgegeven bij De Eenhoorn met ISBN nummer 9789058386502. Bekroond met de Boekenpauw in 2011.

CANTECLEIR
Dag duif.

POSTDUIF
Dag meneer Cantecleir.

CANTECLEIR
Alles goed?

POSTDUIF
Alles goed, meneer Cantecleir.

CANTECLEIR
En, welk nieuws deze week?

POSTDUIF
Alles gaat zijn gang, meneer Cantecleir.

CANTECLEIR
Hoeveel eieren hebben mijn kipjes gelegd?
Tien?

POSTDUIF
Minder. 

CANTECLEIR
Acht?

POSTDUIF
Minder. Veel minder.

CANTECLEIR:
Vijf?

POSTDUIF
Er ligt niet één ei per dag in hun mand.

CANTECLEIR
Niet één per dag?

POSTDUIF
De merel is op zoek naar een andere haan.

CANTECLEIR
En heeft hij al iemand gevonden?

POSTDUIF
Er zijn al vele hanen langsgeweest, maar de kippen moeten hen niet.
Ze willen dat u zo snel mogelijk terugkeert.

CANTECLEIR
En het jong haantje? Kan hij al kraaien?

POSTDUIF
Nog niet.
Hij mist uw voorbeeld.

CANTECLEIR
Zeg hem dat hij blijft proberen. Hij moet erin geloven.

POSTDUIF
En... Kraait u niet meer?

het lied van de nachtegaal klinkt in het bos

CANTECLEIR
Toch wel. Ik doe mijn werk zonder dat iemand het ziet.
Terwijl mijn fazante nog prinselijk slaapt, sta ik op.
In de ochtenddauw, aan de rand van het bos, zing ik mijn lied. 

POSTDUIF
En zij weet van niets?

CANTECLEIR
Nee.
Als ik thuiskom droog ik de dauwdruppels van mijn voeten af en dan kruip ik terug in de warmte van haar nest.

FAZANT
op, heeft het gehoord

U droogt uw voeten af?

CANTECLEIR
Mijn wilde fazant!

POSTDUIF
Euh... Tot ziens, meneer Cantecleir. Ik moet er maar eens vandoor.

verdwijnt

FAZANT
U bedriegt mij?
U staat elke nacht op om te kraaien.
Zonder dat ik het weet?

CANTECLEIR
Mevrouw, ik moet.

FAZANT
U moet?

CANTECLEIR
Zonder mijn lied staat de zon niet op.

FAZANT
Ha, is dat uw geheim?
Denkt u echt dat de hemel minder rood wordt zonder uw lied?

CANTECLEIR
Zonder mijn lied blijft het altijd donker.

FAZANT
Ach werkelijk?
En als u zich vergist? Als de zon opkomt zonder u?

CANTECLEIR
Onmogelijk.

FAZANT
Bewijs het. Zing één keer niet.

CANTECLEIR
U maakt me zenuwachtig.

FAZANT
Doe het voor mij.

CANTECLEIR
Ik zie wat u wil.

FAZANT
Ik zie wat u bang maakt.

de nachtegaal zingt

FAZANT
Hoor, de nachtegaal. 
Hij zingt duizenden noten, u kent er maar één.
Zijn lied doet het woud trillen. Uw gekraai laat iedereen koud. 
Probeer het ...
kraai één keer niet... 

fazant laat Cantecleir achter, rat op

RAT
Hé, rooie. Kom, onder vier ogen. 

CANTECLEIR
Laat me met rust.

RAT
Hier in het woud heb je niets te kraaien, rooie.
Het werkt me op de zenuwen. Dimmen jongen, en niet een beetje.
Snoer die snavel dicht. Of anders... 

CANTECLEIR
Ik zal niet meer zingen.

RAT
Niet met mijn poten spelen, makker. 
Als je liegt, als je durft liegen zal ik je vinden, rooie!

rat af

de nachtegaal zingt prachtig, dan is zijn lied uit
 
CANTECLEIR
Zingt u toch verder.

NACHTEGAAL
Ik ben doodmoe. Waarom kraait u niet?

CANTECLEIR
O, het is niet nodig. 

NACHTEGAAL
Dan blijft het eeuwig nacht.

CANTECLEIR
De zon komt zo.

NACHTEGAAL
Maar nee, u moet kraaien. 

CANTECLEIR
Mijn lied klinkt veel te hard. 
Het uwe is veel mooier.

NACHTEGAAL
Ik kan niemand wakker maken.

CANTECLEIR
En ik kan niemand doen huilen.

NACHTEGAAL
Niemand zingt het lied waar hij van droomt.
Vooruit, kraai dan toch.

CANTECLEIR
Ik heb het haar beloofd.

NACHTEGAAL
De liefde groeit enkel in de schaduw van een grote droom.
U moet zingen. De nacht verbleekt.
Kraai!

Cantecleir blijft achter en kijkt hoe het licht wordt
de fazant komt bij hem zitten

FAZANT
De dageraad komt. 
De horizon kleurt goud. De hemel wordt rood.
Ziet u wel ?
Ziet u wel... dat de dag ook zonder u kan opstaan.
De zon heeft u niet nodig.

CANTECLEIR
Nee.

FAZANT
Sta ik niet dichter bij u?

CANTECLEIR
Ja.

FAZANT
Ruik ik niet heerlijk?

CANTECLEIR
Jajajaja.

FAZANT
Zijn mijn kussen niet heter dan haar stralen?

CANTECLEIR
Jajajajajaja.

Cantecleir duwt haar van zich af, hij kraait

FAZANT
Waarom zingt u?

CANTECLEIR
Omdat het moet.

FAZANT
Maar waarom?

CANTECLEIR
Omdat ik moet.

FAZANT
Maar u ziet toch dat de zon opstaat zonder uw gekraai?

CANTECLEIR
Dat is door mijn lied van gisteren.
Het hangt nog in de lucht.

FAZANT
U doet de zon niet opstaan!

CANTECLEIR
Ik ga.

FAZANT
U wil dat iedereen u geweldig vindt. 
Windhaan. Ga dan.
Ga terug naar uw hoenderhok.
Ik haat u.

CANTECLEIR
Ik hou van u. 

Cantecleir af

Deze tekst is een bewerking van
Edmond Rostand 'Chanteclère'

Opvoeringsgeschiedenis
Cantecleir (1998 door Blauw Vier)

Auteursrechten
De rechten worden beheerd door SABAM.

Foto's