Aantal personages
Mannen: 1

Personages
De keizer van het verlies

Structuur
Eenakter

Genre(s)
Drama, Eenakter, Monoloog

Ruimte
Onbepaald

Tijd
Onbepaald

Synopsis

De tekst is opgedragen aan en geïnspireerd door het werk van Tommy Cooper. Deze Britse komiek maakte er een kunst van zijn goocheltrucs op onnavolgbare wijze te laten mislukken. Desalniettemin was de in een vuurrode fez gehulde goochelaar in werkelijkheid een zeer bedreven illusionist. Zijn mislukkingen maakten zijn shows zo grappig. Hij zou uiteindelijk op het podium sterven aan een hartaanval, omgeven door het buldergelach van zijn niets vermoedende publiek.

Een kunstenaarsclown staat op de scène. Filosoferend over kunst en het leven, doet ook hij zijn clownskunstjes voor het publiek. Hij zegt nee tegen het publiek en het systeem, maar weet tegelijkertijd dat hij niet zonder kan. Hij heeft erkenning, herkenning, een schouderklopje nodig. Het publiek kan in deze wervelwind van beledigen en complimenteren, ondervragen en onderdanen, niet anders dan reageren in onbegrip. De relatie tussen een kunstenaar en zijn publiek is altijd dubieus.

De kunstenaarsclown is streng voor zichzelf. Hij streeft naar de perfectie, maar wil tegelijkertijd het onvolmaakte zo lang mogelijk vasthouden. Er schuilt een schoonheid in het verlies, een wereld waar hij keizer van wil zijn. Hij wordt overspoeld door een wederkerend verlangen om steeds opnieuw te beginnen, om steeds opnieuw uit te proberen, om steeds de perfectie trachten te bereiken, zichzelf te herdenken, ‘de onoplosbare droom te dromen’. Soms lukt het, maar heel vaak niet. Ondanks al zijn ervaring, is en blijft hij een beginneling. Maar, blijft de clown grijnzend herhalen: ‘Oefening baart kunst.’ Vragen omhullen zijn kunstjes: waarom blijft hij oefenen? Waarom blijft hij proberen? Als hij naar het publiek kijkt, kijkt hij dan in een spiegel? Waar zal deze keizer zijn hart dragen? Zal hij ooit de engel worden die hij zo graag wil zijn? De kunst zit in het mislukken, de schoonheid in het verlies.

(De keizer van het verlies vormt samen met De koning van het plagiaat en De dienaar van de schoonheid een trilogie. Deze drie voorstellingen hebben een gemeenschappelijk vertrekpunt: de complexe notie van het kunstenaarschap.)

De keizer van het verlies verscheen in boekvorm in de anthologie Geschiedenis van de tranen en andere theaterteksten bij Uitgeverij Meulenhoff | Manteau, met ISBN-nummer 90 8542 046 6 en is niet meer leverbaar. Om de volledige tekst als onbeveiligde pdf te ontvangen of voor informatie over opvoeringsrechten, kan je contact opnemen met Troubleyn.

Het heeft al 1 miljard maal geklopt
125 miljoen liter gepompt
En soms voelt het of het heeft
al 2 miljard maal geklopt
en 250 miljoen liter gepompt
Ben ik oud?
Of ben ik jong?
Kan ik iets?
Ken ik iets?
Ken ik het geheim om het leven te veranderen?
Ken ik het geheim om de wereld te verbeteren?
Ken ik het geheim
om de onoplosbare droom te dromen?
Ik wil altijd oud en jong zijn
Ben ik de eerste mens die zonder
een levend hart kan leven?
Heb ik een kunsthart?
Of heb ik een hart voor… (lacht)
Is dit komisch
of is het kosmisch?
Ik heb alle stormen van lijden bevaren
Ik heb alle vormen van dwalen ervaren
Het schaken met spiegels begeerd
Ik heb over rook en wolken gedanst
Tussen bomen en zand liefde gekend
De Schelde bijna leeggedronken
Shakespeare heeft met mij gespeeld
Ik heb samen met apen gehuild
Duivels verkeer met zwaarden geregeld
Het vergif van alle ratten gestolen
en de verveling rijkdom gegeven
En ik wil
Ik wil
Ik wil beginnen
Ik wil opnieuw beginnen
Verkeerde start
Let op mijn woorden
Het einde zal ook niet lukken
Ik wil opnieuw beginnen
En jullie laten lachen
Ik ben een beginneling
Ik wil alles vergeten
Ik begin opnieuw
Maar… maar de weigering
Ben ik nooit vergeten
Wil ik nooit vergeten
Nooit verleren
Het niet willen
Het ‘nee’ durven zeggen
Njet
Nuts (1)
Zich niet overgeven
De weigering
Door de weigering
heb ik als het ware
op een paar vierkante centimeter
hele levens en werelden
te voorschijn getoverd
Feesten in de nacht
Niets mislukte
maar alles liep uit de hand
Een dichter-tovenaar was ik
Maar was ik ook een boer?
Een boer
die moest werken op het veld
van de werkelijkheid
Laat ons ploerten
wij ploerten allemaal
samen
Wat een solidariteit
Op met de geit
Wat een eeuwige dankbaarheid
Ankers ontelbare keren op en neer
Boeien groeiden onzichtbaar vast en los
Spiegels zonder lood werden gemaakt
De ratten staakten nooit
en namen alles aan
Zelfs het kuisen van zuivere ruiten
Een beetje triestig
werd ik ervan
Ik struikelde over lange tenen
Blijkbaar was ik grappig
Er werd om mij gelachen?
Ik begreep er niets van
van de tovenaar die ik was
Het bleek dat ik ‘iets’ kon
Ik kon soms ‘iets’
laten verschijnen
en laten verdwijnen
Ik bezat ook een lichaam waarmee ik
insecten kon imiteren

Ik kon zelfs een beetje acteren
(imiteert insecten en mensen)

Het lukt niet
meer zoals vroeger
Daarom oefen ik
En je weet: oefening baart kunst (lacht)

(1) Het antwoord van de Amerikaanse generaal McAuliffe op de Duitse vraag om ‘eerbare overgave’ van Bastogne

(FABRE, Jan, De keizer van het verlies, In: Geschiedenis van de tranen en andere theaterteksten. Meulenhoff | Manteau, 2005, pp. 13 – 15.)

Opvoeringsgeschiedenis
De keizer van het verlies (1996 door Troubleyn)
De keizer van het verlies (2005 door Troubleyn)
De keizer van het verlies (2010 door Troubleyn)

Auteursrechten
De rechten worden beheerd door SABAM.

Video's