De koning van het plagiaat

Overzicht

Jaartal: 1998
Auteur: Jan Fabre

Inhoud
Fragment
Rechten
Media

Aantal personages
Mannen: 1

Personages
De koning van het plagiaat

Structuur
Eenakter

Genre(s)
Drama, Eenakter, Monoloog

Ruimte
Onbepaald

Tijd
Onbepaald

Synopsis

In De koning van het plagiaat staat een engel op de scène. Hij komt zich bewijzen voor een jury dat hij klaar is voor de scène, dat hij klaar is om mens te worden.

Deze koning wil namelijk niet langer engel zijn. Hij wil zich kunnen onderscheiden van de rest, maar hij geraakt niet verder dan zijn engelachtige volmaaktheid. Hij wil zijn zoals ‘de babbelende apen’, vol irrationaliteit, onvoorspelbaarheid en –vooral- onvolmaaktheid. Hij wil zijn gewichteloosheid, geslachteloosheid, en zelfs onsterfelijkheid naast zich neder leggen. Hij wil mens worden, ‘de schoonheid en de kwetsbaarheid van de mens verdedigen’. Hij wil acteur worden en het ‘leven mooi liegen’.

‘Hoe jullie natuur en theorie analyseren en verklaren met cijfers, hoe jullie elkaars woorden en cijfers plagiëren naar hartenlust om elkaar te verbeteren en te testen.’

Hij zal daar dan ook hard voor repeteren. Flarden Shakespeare, Elvis, Tony Miles en The Beatles lopen als aders door zijn relaas.

Ook ideeën over originaliteit en authenticiteit passeren zijn hersenloze gedachten. Iedereen is inwisselbaar, volgens deze engel. Iedereen imiteert, dupliceert, kopieert, plagieert. Na eeuwen en eeuwen observeren van de mens beseft hij dat we allen nabootsen en na-apen, ‘penetratie na penetratie, generatie na generatie’.

‘Wie als hedendaags filosoof of wetenschapper of schrijver nog nooit het gevoel heeft gehad dat hij een charlatan is moet wel een oppervlakkige geest zijn wiens werk vermoedelijk niet de moeite van het lezen waard is.’

Zo evolueren wij. ‘Door plagiaat bevestigen jullie elkaars bestaan of proberen jullie elkaar uit te wissen.’

De Keizer van het Verlies stortte zich op het hart, de Koning van het Plagiaat bekijkt geestdriftig de hersenen des mens. Hij komt tot verbazingwekkende conclusies. ‘Als we wisten wat we deden dan zouden we het geen onderzoek noemen, of wel?’ Hij onderzoekt er op los.

Als engel heeft hij geen hersenen. Die wil hij zichzelf toedienen. Hij haalt er enkele stenen of ‘Steine’ bij, die staan voor grootse breinen. Einstein staat voor de wetenschap, Wittgenstein voor de filosofie, Gertrude Stein voor de kunst, en Frankenstein staat symbool voor de artificiële intelligentie. Hij wil dan ook een brein. Hij wil zich opereren, fouten en beperktheden toevoegen, zijn hersens kneden. ‘De mens creëert zichzelf’. Hij breekt zijn schedel in stukken op.

Hij wordt mens, en acteur. Hij is engel af. Het leven vormt zijn schouwtoneel. Maar achter het theater tuurt de twijfel. Maken deze gebreken en zwaktes hem tot mens? Is hij een goed mens? Een goed acteur? Hij onderzoekt de uniciteit. Is hij nu uniek? Kan hij uniek zijn? Als engel? Als mens?

De paniek slaat toe en ook de hand Gods bestormt deze Luciferfiguur. Hij wordt gestenigd door zijn goddelijk publiek.

Het regent stenen uit de hemel.

(De koning van het plagiaat vormt samen met De keizer van het verlies en De dienaar van de schoonheid een trilogie. Deze drie teksten hebben een gemeenschappelijk vertrekpunt: de complexe notie van het kunstenaarschap.)

De koning van het plagiaat verscheen in boekvorm in de anthologie Geschiedenis van de tranen en andere theaterteksten bij Uitgeverij Meulenhoff | Manteau, met ISBN-nummer 90 8542 046 6 en is niet meer leverbaar. Om de volledige tekst als onbeveiligde pdf te ontvangen of voor informatie over opvoeringsrechten, kan je contact opnemen met Troubleyn.

Ik heb een probleem
En ik ben dat probleem beu
Zo beu als rijstpap met gouden lepeltjes
Ik wil niet steriel zijn
Ik wil niet origineel zijn
Ik wil niet perfect zijn
Ik wil de rafels van het falen
Van iets willen
maar niet kunnen
maar wel blijven proberen
en niet opgeven
Is mijn huidskleur goed?
Ik wil niet uniek zijn
Ik wil niet rationeel zijn
Ik wil niet wijs zijn
Ik wil niet vooruitziend zijn
Ik wil niet lankmoedig zijn
Ik wil niet edelmoedig zijn
De achterste rijen, horen jullie mij goed?
Ik wil niet onzelfzuchtig zijn
Ik wil niet eerlijk zijn
Ik wil niet geslachtloos zijn
En ik wil schuldig zijn aan…
Aan?
Aan?
Aan alles!
Ik heb het gevoel dat ik in het halfduister sta
Sta ik volledig in het licht?
Zien jullie mijn ogen goed?
Want ik wil bewijzen
verantwoorden
verdedigen
dat ik hier mag staan
Ik denk dat ik de kracht bezit
om te veranderen
Ik wil het opperste gevoel
En ik wil beschikken over de zegen
van de invulbaarheid
Hoe zal ik dat verwezenlijken?
Het is iets…
dat organisch moet groeien
Dat zal ik hier
samen met jullie
onderzoeken
Ja, ik twijfel
Maar als we wisten wat we deden
dan zouden we het geen onderzoek noemen, of wel? (1)
(hij onderzoekt)

Dat is wat hier
moet gebeuren
Dat is wat ik hier wil bereiken
Een levende communicatie
die spirituele energie bevrijdt

Ik wil een dier worden
Een worm, nee!
Ik wil een dier worden dat zichzelf
— net als de rest van dit aardse leven —
in elkaar geknutseld heeft
Een babbelende aap
Een bezield genie
met dierlijke sluwheid en emotie
Ben ik expressief genoeg?
Ik wil één van jullie zijn!
Ik wil een mens zijn
die gefascineerd is
—zoals elke mens —
door het leven
en nog sterker door de dood
En die gezegend is
met een grenzeloze verbeelding
Ik wil één van jullie zijn
Ik wil een mens zijn
die irrationeel
en af en toe dom is
Ik wil een mens zijn
die soms niet verder kijkt
dan zijn neus lang is
Ik wil een mens zijn
die af en toe in zijn broek schijt
en laf is
Ik wil één van jullie zijn
Waarom?
Omdat jullie onvoorspelbaar zijn
Daarom zijn mensen beter
dan engelen
En ik kan het weten
want ik ben een engel
Maar niet voor lang meer
want ik zal veranderen
Wil je weten hoe laat het is?
(hij kijkt op een van zijn horloges)
Tijd om jullie leven te beteren
Het is exact 23 uur en 59 minuten en 59 seconden
Een originele Dior
Perfect nagemaakt

Bezit ik ook talent
om grappig te zijn?
Mensen zijn beter dan engelen
omdat ze wat ze aan goedheid bezitten
tijdens een lange en moeilijke weg
zelf hebben verdiend
met dat complexe maar kwetsbare orgaan
tussen hun oren
Jullie brein is de vrucht
van miljoenen miljoenen jaren
vallen en opstaan
Van iets willen
maar niet kunnen
maar wel blijven proberen
en niet opgeven
Jullie brein is een wereld
op zich
Ik wil ook zo’n brein
En daarom heb ik de ‘Steine’ meegebracht
Ja, ik heb stenen meegebracht
Ik heb de beste stenen uitgekozen
Dat denk ik toch
Je kan nooit 100 procent zeker zijn
Maar…
Als we wisten wat we deden
dan zouden we het geen onderzoek noemen, of wel?
(hij onderzoekt)

(1) Albert Einstein

(FABRE, Jan, De koning van het plagiaat, in: Geschiedenis van de tranen en andere theaterteksten. Meulenhoff | Manteau, 2005, pp. 60 – 63.)