Kramp

Aantal personages
Mannen: 3
Vrouwen: 1

Personages
Lara; tegen de vijftig, Ralf; haar ex-man; in de vijftig, Harco; geliefde van Lara; rond de dertig, Hanin; een jongen van een jaar of twintig

Genre(s)
Drama

 


1. In een grand café


[Lara, Ralf]


Lara


Beelden? 


Jij ziet overal alleen maar beelden


Beelden, dat is buitenkant


Kunstenaars-oppervlakkigheid


Het zou goed zijn als je je eens voor de werkelijkheid interesseert


Ralf


De werkelijkheid is ook een beeld


De grijze afbeelding van wat we niet kennen


De schaduw van het volmaakte, van iets waar we alleen maar naar kunnen verlangen


Lara


Alsjeblieft, Ralf, geen spinsels en geen speculaties


Geen lesjes die jij mij gaat leren


Die wierookfilosofietjes van jou...


Je weet dat ik daar slecht tegen kan


Laten we nog maar iets bestellen, niet?


Hoewel...- ik heb hoofdpijn


Ralf


We spreken elkaar bijna nooit meer, Lara


Dus zo vaak hoef je me niet te verdragen


Lara


Je weet hoe dat gaat met wonden en met littekens


Het weefsel herstelt zich maar de huid blijft gevoelig voor een onverhoedse aanraking


Echt waar, Ralf


Ik zie je graag


Je bent iets van vroeger, je bent een prettige maar allang afgezworen gewoonte, iets waaraan met weemoed teruggedacht kan worden


De herinnering aan hoe het was toen je nog rookte, of de geur die je soms tegemoet komt wanneer je in een provinciestad bij een kleine drogisterij naar binnen gaat - iets van vroeger, toen alles nog goed was - dat ben jij voor mij


Voorgoed voorbij, maar nog niet helemaal verdwenen en dat is goed 


Ik ben blij dat je er bent


Maar als het contact te lang duurt begint er weer van alles te schrijnen en te schuren


Ralf


Wat ik probeerde uit te leggen is dat ik beelden voor me zie


Ik ben het ook al aan het uitproberen en volgens mij wordt het goed


Videobeelden, die neem ik dan op, beelden in zwart en wit van zwijgende mensen, mensen die alleen maar staan in de ruimte en die je recht aankijken 


En als je dan op zo'n frontaal geprojecteerd beeld afloopt, dan lijkt het of zij ook gaan bewegen en naar je toekomen, snap je?


’t Is interactief


Lara


Ik zie het nog niet echt voor me, maar dat ligt vast aan mij


Jezus - ik kan soms erg terug verlangen naar de tijd dat je nog gewoon schilderde


Daar kon je gewoon naar kijken en dan zeggen ‘interessant’ en dan was je ervan af


Video


Wat is dat nou, video?


En dan ook nog interactief, om het erger te maken


Alles state of the art, allemaal volgens de laatste mode en toch blijft alles wat jij doet zo leeg als een verlaten huis 


Techniek voor hobbyisten


Je mag wel uitkijken, en ik weet het natuurlijk niet zeker want ik ben maar een buitenstaander, maar volgens mij is dat soort kunst al lang weer uit de mode


Een artistieke uitvinder ben je nooit geweest, maar vroeger wist je in ieder geval de trends nog goed te volgen


Wie de laatste tien jaar actuele kunstontwikkeling wilde leren kennen, die hoefde alleen maar in die mappen van jou te kijken


Al bladerend kwam je dan zo'n beetje alles tegen wat in de loop van de tijd in de mode geweest was in de kunst, keurig op volgorde en gemiddeld zo'n driekwart jaar nadat het door iemand anders was bedacht


'Magisch realisme', dat lag je geloof ik nog het best - van die holle pleintjes met witgepleisterde nachtmerriehuisjes in het blauwe maanlicht - maar, jammer voor jou, ook die stroming ging voorbij en toen moest je weer wat anders


Wat kwam daarna ook al weer? Je politieke fase? Plakkaatverf in primaire kleuren, met de dikke kwast opgebracht? Aktie met een k, dat was het... De Roden tegen de Witten...


Volgens mij is het vanaf de tijd dat het allemaal weer glad en minimalistisch moest zijn steeds moeilijker geworden voor jou - toen kon je het niet echt meer bijhouden


Je had het contact verloren


Jarenlang heb je geduldig gewacht tot ze in zo'n blad, zo’n kunsttijdschrift, eens een keer iets over jou zouden schrijven, maar dat gebeurde nooit


Ik begreep ook niet waarom dat was - want ik hield van je en dus geloofde ik er ook in, in je concepten en in je penseelvoering


Pas later begreep ik dat zo'n redactie heel goed het verschil ziet tussen A en B - tussen echt en afgetrokken


Dat ze denken in niveaus en dat jij voor hun nooit hoger bent gekomen dan een onderlaag - humus, waar de echte kunst op bloeit


Laten we eerlijk zijn, Ralf - dat zijn we niet altijd geweest


Jij bent toch eigenlijk altijd meer een etaleur geweest dan een kunstenaar 


Je werkt van buiten naar binnen, ’t blijft allemaal vorm zonder inhoud


Vroeger maakten ze van die ijstaarten van piepschuim, voor in de etalage bij de banketbakker - daar doet dat werk van jou mij nog het meest aan denken


Het ziet er heus wel aantrekkelijk uit, maar wie de fout maakt om te dichtbij te komen merkt al snel dat het niet meer is dan een groffe, synthetische imitatie, zonder smaak, geur of substantie


Ralf 


Nee, Lara


Zo is het niet


Ik bak geen namaaktaarten


Ik weet heel goed wat ik doe


Ik ontwikkel me


Je zegt het zelf


Ik ben blijven onderzoeken


De wereld verandert en ik probeer in wat ik maak die verandering te vatten, dat is alles


Het kan me niet schelen als jij het niet serieus neemt


- Of nee, het kan me wel schelen, ik vind het verschrikkelijk, maar wat kan ik eraan doen?


Ik wil authentiek zijn en ook al kun jij om zo’n woord alleen maar lachen, ik geloof dat dat iets betekent


Ik gebruik de middelen die de tijd me geeft


Lara


Authentiek? Jij?


Je bent een avantgardepadvinder


Lekker op avontuur, maar blijf de rode paaltjes volgen want anders zou je wel eens echt kunnen verdwalen


Dan zou je misschien op een onbekende plek terecht kunnen komen, ergens waar nog nooit iemand anders geweest is - en dat was toch de bedoeling niet 


Geeft niet, hoor, ik heb dat al lang geleden ingezien en als ik iets om je geef dan is het om jou en niet om een of ander beeld dat jij van jezelf in stand probeert te houden


Maar af en toe is het misschien goed voor je om er weer even aan herinnerd te worden dat je een ander bent dan wie je had willen zijn


En jij niet alleen, hoor - we zijn allemaal aan onze reis begonnen in de overtuiging dat we snelle, slanke kano’s waren - om er op een dag achter te komen dat we niet meer zijn dan een lekke roeiboot die ergens aan de noordelijke oever van een binnenmeertje tussen het riet ligt weg te rotten 


Ik moet zo gaan, trouwens, dus als die bediening niet heel snel komt...-


Ralf


Hoe is het eigenlijk met jou?


Lara


Hè, hè


Dat had je ook wel eens eerder mogen vragen


Ralf


Ik had het te druk met luisteren naar al die inzichten van jou


Zo vaak hoor ik niet zo veel over mezelf dat je nog niet wist


Al moet ik erg mijn best doen om te begrijpen dat het echt over mij gaat 


Lara


Maar uiteindelijk snap je dat toch heel goed - en kun je er weinig tegenin brengen


Goed


Ralf


Wat?


Lara


Goed


Je vroeg toch hoe het met me ging?


Ralf


O, ja


Lara


’t Kan je weinig schelen...- maar goed...-


Wat wil je? 


Zal ik geciviliseerd doen? 


Zal ik je bijvoorbeeld vertellen over hoe het bij ons in het ziekenhuis gaat?


Wie me daar dwars zit en op welke kansen ik hoop


Hoe ik soms fouten maak en hoe niemand dat merkt


Wat voor afkeer ik er soms van heb om een dokter te zijn, iemand tegen wie wordt opgekeken en van wie ze van alles verwachten


Hoe ik mensen zie als lichamen en lichamen als dingen


Dingen die me niet werkelijk interesseren


Hoe het is als ik bij de ochtendronde aan zo’n bed sta en iemand hoor praten en dan opeens besef dat ik dat ben - hoe ik vragen stel en oordelen vel - en hoe ik niet goed meer weet wat ik daar doe, zodat ik heel even mijn ogen moet sluiten om in het zwart van mijn hoofd de juiste verhoudingen terug te vinden


Wil je daar echt iets over horen?


Nee


Dat is niet zoals jij bent


Ralf


Laat maar


Lara


Zie je? 


Ik heb gelijk


Nee


Het enige dat jij wilt weten


Is of ik iemand heb


Zou ik nog een man kunnen krijgen?


Ben ik daar nog niet te oud voor en te aangetast?


Je kijkt naar me 


Bleek vlees


Is dat echt alleen maar onbegeerlijke ballast, vraag je je af


Of is er toch nog iemand die er iets in ziet?


En stel dat zo iemand er is


Een minnaar, je stelt het je voor


Hoe goed zou die dan zijn?


Hoeveel beter dan jij ooit geweest bent?


Ralf


Daar ben ik echt helemaal niet mee bezig


Het enige dat ik zou willen is dat jij...- dat je...-


Lara


Dat bedoel ik


Je weet het niet


Je weet niet wat je wil


Wat je nog zou moeten willen als het om mij gaat


Waarom zou je ook?


Wij hebben toch ooit - hoe zeiden we dat toen -


elkaar vrijgelaten


We hebben toch aanvaard dat ‘altijd’ en ‘onvoorwaardelijk’ geen begrippen waren die bij ons pasten


We hebben ons zonder al teveel pijn van elkaar afgewend


En als je dat eenmaal gedaan hebt, dan is onverschilligheid gelegitimeerd


Maakt niet uit, hoor


Kom volgende week een keer bij me langs, dan praten we verder


Ik ben 's avonds vrij


Ralf


Misschien - ik weet het niet


Ik moet werken


 

Auteursrechten
De rechten worden beheerd door I.B.V.A. Holland BV.