Leger

Aantal personages
Mannen: 2

Personages
Berk, Bouwman

Structuur
2 lange openingsmonologen en een dialoog

Genre(s)
Drama

Ruimte
In het appartement van Berk

Tijd
Nu

Synopsis

Leger gaat over de traumatische ervaringen van een soldaat, de zinloosheid van de oorlog, de nachtmerries die hem teisteren en het gevoel voorgoed buiten de wereld staan. Een jongere en een oudere man zijn beiden getekend door de oorlog. De jonge man heeft gevochten en kan zich niet meer los maken van de beelden van geweld. Hij gaat de confrontatie aan met de oudere man, die zijn zoon heeft verloren in de oorlog.


Rik van den Bos won in 2010 de Charlotte Köhlerprijs; een jaarlijks stipendum voor beginnend literair talent. 


Bron: Ro theater

Proloog: Schiet.

In het heetst van de strijd. Berk en Bouwman allebei nerveus. Berk daagt Bouwman uit. Bouwman houdt zijn pistool losjes naar de grond gericht.

BERK spreidt zijn armen.
Doe je best, vernietig me maar.
Ik ben zo vaak in de hel geweest, Bouwman, dat ik moet zeggen dat je me enigszins verveelt.
Pak je pistool.
Schiet dan.
SCHIET DAN.

Bouwman kijkt naar zijn pistool.

Er zijn veel dingen die een man kapot kunnen maken, Bouwman.
Er zijn veel manieren om dood te gaan
En sommigen zijn al dood en lopen hier vlak naast me
Kun je ze zien? Nee? Niet, hè?
Je begrijpt het niet.
Je zult het nooit begrijpen.
En dat geeft niet.
Er is ook veel dat ik niet begrijp
Er zijn ook zo veel mensen die liegen.
Wat was dat ook alweer voor pistool?
En hoe kwam je aan dat uniform?

Bouwman richt op Berk.

Schiet dan, Bouwman.
Of durf je niet?
Doe je het uiteindelijk toch maar niet?

Bouwman staat op het punt om de trekker over te halen.
Geen klik, geen knal.
Donkerslag.



1.
Berk. Alleen.
(De kamer van Berk: een onopgemaakte stretcher met een soldatenslaapzak. Een formica tafel met één formica stoel. Op de tafel een fles water met een paar slokken er uit. Ergens op de grond een vettig, gebruikt tosti-ijzer met de stekker in het stopcontact. Af en toe tikt het apparaat, als het aan of afslaat. Het oranje lampje gaat dan ook aan of uit.
Geen raam.
Het is ergens in het midden van de zoveelste dag van de zoveelste week in het zoveelste jaar.
Berk loopt op en neer door zijn kamer. Hij ijsbeert. Hij is in gedachten. Het is rusteloos. Gefrustreerd. Alsof hij een gedachte uit probeert te denken die hij maar niet uitgedacht krijgt. Heen en weer. Grote, trage passen. Als een leeuw in een kooi.
Lang lopen. Soms blijft hij even staan en denkt niet dieper, soms snuift hij verontwaardigd, of vol ongeloof)


BERK
Ik was weer gewoon thuis en steeds vaker als ik naar de supermarkt ging, als ik door de stad fietste, als ik mijn avondeten at, als ik wakker werd, ik dacht gewoon steeds vaker "verrek, ik heb een déjà vu”. Een vriend van me vertelde me eens, dat bij een déjà vu je hersenen de situatie eerder registreren dan dat jij het beseft. Dus dat je in feite iets maar één keer meemaakt, maar dat je het tegelijkertijd ook meteen herkent, gewoon omdat het kwartje later valt.
Maar ík begon me steeds meer en meer te realiseren dat dat bij mij helemaal niet aan de hand was. En dat ik helemaal geen déjà vu hàd, maar dat ik al die dingen die ik deed gewoon echt al eens een keer had meegemaakt. Gewoon in het echt.
Waar ik fietste had ik al gefietst
Bij wie ik afrekende had ik al een keer afgerekend en wat er op mijn bord lag at ik zowat twee keer per week.
Is dat een probleem?
Ja. Ja.
Ineens wel, ja.
Ineens is dat een probleem.
Dat ik weer hier ben en dat alles is zoals het altijd geweest was, en dat ik weer door moest gaan met leven zoals ik altijd geleefd had. Net zoals alles en iedereen altijd gewoon maar doorgaat.
Ik kan niet meer meedraaien.
Doordraaien daar begint het eerder op te lijken.
Lijken...

Deze tekst is vertaald door
Christine Bais (Leerlauf (D), duits, 2012)

Opvoeringsgeschiedenis
Leger (2015 door Ro Theater)

Foto's

Video's