Aantal personages
Mannen: 6
Vrouwen: 3

Personages
King Lear, Goneril, Regan, Cordelia, Lot, Nar, Kent, Gloster, Edmond / Edgar

Genre(s)
Jeugdtheater

Synopsis

Lear heeft er genoeg van. Zijn kroon houdt hij op, maar zijn rijk zal hij verdelen onder zijn dochters. Het is tijd voor een rustige oude dag. Langs zijn neus weg vraagt hij hoeveel zijn 'teerbeminden' van hem houden. Hun antwoord is zoet, zoeter, ongezoet, en nog diezelfde dag moet Lear aan de lijve ondervinden hoe snel een hart wordt vertrappeld.

King Lear wordt samen met Hamlet beschouwd als Shakespeares rijkste creatie. Bart Moeyaert zet niet Lear zelf, maar zijn drie dochters centraal. Van de personages van Shakespeare houdt Bart Moeyaert er negen over en voegt er een nieuw aan toe dat bij hem een hoofdrol krijgt: Lot, die weet hoe de hele historie zal aflopen.

Ongelikt is een stuk over kinderen en hun ouders. Over onhebbelijke vaders, afwezige moeders, ambitieuze zonen en meisjes met kriebels in hun lijf. Allemaal willen ze het lot in eigen handen nemen. Vrijheid wordt snel verward met macht en bezit maakt mensen op z'n zachtst gezegd brutaal: vriendschap wordt verraden en de bloedband straal genegeerd. Maar het lot laat zich niet ongestraft manipuleren. De toekomst ligt vast en is niet bepaald van goud.

Achtste scene

Lot en Nar vallen bij Lear binnen.

LEAR
Het is grijs, het spreekt, en het is moe. Wat is het?

NAR
Een hond, majesteit. Een sprekende hond.

LEAR
Je bent er om mij op te beuren, niet om mij uit te schelden.
Het is grijs, het spreekt, en het is moe. Wat is het?

NAR
Een hint, majesteit. Geeft u mij een hint, dat ik opnieuw kan raden.

LEAR
Goed. Het draagt een kroon.

NAR
Een kroon?

LEAR
Het is een man, een vader.
En het mist zijn vrouw.

NAR
Majesteit, het klinkt niet als een grap.

LEAR
Het is er bij mijn weten wel één.

LOT
U stelt zich aan.

LEAR
Het is oud.

LOT
Ja, klopt. Uw botten zijn van ouwe kalk en u ruikt naar de bedpan. Man, hou op.

LEAR
Wat is het?

LOT
Uzelf, uzelf.

NAR
U pijnigt uzelf. Uw grijs staat u, en uw kroon staat u, maar hoe staat u er zelf bij? (Nar kleedt de koning fatsoenlijk aan.) Misschien kunt u alvast gaan liggen, met uw ogen dicht? Dan nemen we de maat en timmeren een kist, dat u nog vóór u gaat kunt zien wat voor soort hout de wormen krijgen.

LOT
Daag me niet uit. De man heeft nog een maand. Min een dag.

NAR
Denk aan uw dochters.
(…)
U lacht.
Dat zie ik graag.

LEAR
Ze popelen zo lief. Ze hebben net als ik geen oog dichtgedaan. Zij van het bonken van hun hart, dat zeiden ze, en ik van het tikken van mijn klok. Tik tik… tik. Mijn klok valt bijna stil, Nar. Mijn mooiste woord was vroeger ‘meer’. Zo kort en goed, dat waar het mij om ging. Meer. Vannacht heb ik ineens beseft dat het mij niet langer warm maakt. Niet. Meer.

NAR
Als je jong bent wil je méér, zo is het, majesteit. Maar is ‘minder’ dan nu uw mooiste woord?

LEAR
Nee. Hoewel: er zit een beetje ‘minder’ in.

NAR
U spreekt in raadsels. Het is grijs, het is moe en het spreekt in raadsels.

LEAR
Teerbeminde. Teerbeminde!

LOT
Ik word niet goed.
naar de dochters
De teerbeminden!

NAR
Ze zijn niet teer.

LEAR
Nee. Ze zijn gehard. Van ellende hebben ze hun deel gehad. Hun moeder had lief, maar spaarde de roede niet. Toen ze ging was het land in rouw, soms erger nog dan wij, herinner jij je dat? Er was een vrouw die van verdriet haar ogen uit hun kassen haalde, en hier en daar was er een man zo gek, dat hij zijn betraande zakdoek stuurde, met een brief erbij: ‘Ik voel erg met u mee.’ Dat was aandoenlijk, maar ook treurig: het bracht de doden niet terug.

LOT
verveeld
Gods wegen zijn ondoorgrondelijk. Gedane zaken nemen geen keer. Het is dat het zo moest zijn.

LEAR
Ze hield het huis bij elkaar.

LOT
Met de sleutel van de kamer van de meisjes, en met haar losse handen. En dat ze er graag één dronk, ook dat vegen we onder de mat.

LEAR
Er werd van alles over haar gezegd.

LOT
Over de doden niks dan goeds.

LEAR
Zoals nu over mij.

NAR
Niks dan goeds, majesteit.

LEAR
Ik ben niet dood.

NAR
Nog lang niet.

LEAR
Dan lieg je toch? Spreken de mensen eerst kwaad over mij, en spoelen ze daarna hun mond, of spoelen ze eerst hun mond, en gooien ze daarna met stenen?

NAR
Alles is een liedje met een melodietje van verleden jaar, majesteit. Nieuws is nooit nieuw.
Het schijnt dat u uw land in duizend stukken gaat verdelen. Nee, in vijfhonderd. Nee, u houdt het zelf. En het laatste wat ik hoorde is…

LOT
In één.

NAR
In één?

LEAR
Wie noemde dat getal?

NAR
Dat weet ik niet.
Er gaan zoveel verhalen.

LEAR
Eén land gedeeld door één? Dat is?

NAR
Veel land voor één persoon, majesteit.

LEAR
Gebeuzel.
Is Kent er al?

Deze tekst is een bewerking van
William Shakespeare 'King Lear'

Opvoeringsgeschiedenis
Ongelikt - King Lear (2001 door Laika)
Ongelikt - King Lear (2002 door Laika)

Auteursrechten
De rechten worden beheerd door SABAM.

Foto's