Papegaaien en proefkonijnen

Overzicht

Jaartal: 2002
Auteur: Jan Fabre

Inhoud
Fragment
Rechten
Media

Aantal personages

Personages
Actrice/papegaai: een vrouw, Papegaai/actrice: een papegaai, De vreemdeling: een man of een vrouw

Structuur
Eenakter

Genre(s)
Drama, Eenakter

Ruimte
Onbepaald

Tijd
Onbepaald

Synopsis

Papegaaien en proefkonijnen gaat over de verstoorde relatie tussen mens en dier. De mens heeft zichzelf tot koning der dieren gekroond, maar Fabre vraagt zich af of die overtuiging wel klopt.

Op de scène bevinden zich een papegaai en een actrice-papegaai. De actrice vormt het menselijke evenbeeld van de papegaai. Ze bekt tegen hem: ‘Jij bent de baas. Jij bent de patron, de chef.’ Hij wordt vereerd als een nieuwe mensengod: de mens als koning van het universum wordt pijnlijk ontkend. Het dier leidt ons, en niet omgekeerd. De papegaai gaat als superieure god een mens kopen. Wij zijn getemde baasjes.

De papegaai heeft niet alleen een bewustzijn, maar ook een ontzettend grote vrijheid, dit in tegenstelling tot de mens. Hij kan doen en zeggen wat hij wil. Een Vreemdeling strooit ondertussen met zoetgevooisde, vleiende woorden. De actrice-papegaai vertaalt zijn woorden in de eigenlijk bedoelde vulgaire wensen. Hij wil neuken als een dier, maar bedekt die brute bewoording met een laagje beschaving. Hij kan niet zeggen wat hij wil. Zijn gedachten vermommen zich in woorden. Hij hult zich in onvolmaaktheid, in tegenstelling tot het onbelemmerde, trotse instinct van het dier. Deze vrije vloed van instincten boezemt ons angst in.
De actrice-papegaai vraagt zich af in hoeverre zij en de papegaai-actrice verschillend zijn. Ze wil een nieuwe relatie tussen mens en dier genereren. Maar, benadrukt ze met klem:

Ik ben geen dier.

Al gauw vervormt die uitspraak tot

Ik ben geen mens.

Ze weet niet meer wie ze is. De grenzen tussen mens en dier vervagen. Ze komt tot de verwarrende conclusie dat de papegaai en zij meer op elkaar lijken dan verwacht. Beiden dupliceren en imiteren elkaar. Ze schalt:

Je bent tam zoals ik, je spreekt zoals ik.

Maar dieren herhalen alleen als ze daar zin in hebben. Wij mensen, daarentegen, houden van herhaling. Wie is proefkonijn en wie is papegaai?

Papegaaien en proefkonijnen verscheen in boekvorm in de anthologie Ik ben een fout, theaterscripts en theaterteksten 1975-2004 bij Uitgeverij Meulenhoff | Manteau, met ISBN-nummer 90 5990 025 1.

ACTRICE / PAPEGAAI (tot de papegaai):
Jij bent de baas
Jij bent de patron, de chef
Goedenavond patron
Wie is de patron?
Ben jij de patron?

(wordt herhaald in verschillende variaties tot de papegaai antwoordt)

PAPEGAAI / ACTRICE:
Ik ben de patron
Ik ben de patron
Ik ben de patron

DE VREEMDELING:
Good evening everybody
It’s a full house
I’m feeling so lonely in Antwerp
But I am happy to be here tonight with you
What a nice audience
Beautiful guys
Oh, what a nice couple
You are so cute
It’s a pleasure to see
You are really made for one another
You don’t understand me?
I’ll ﬁx that
Can you translate?

ACTRICE / PAPEGAAI (ﬂuistert de vreemdeling in het oor):
Wat een vreemd koppel
Je zou denken een aardworm in een rotte appel

DE VREEMDELING:
Mmm, it smells good here. Is it you madam? No, actually it
comes from over there...
Miss, you are wearing such a delicate perfume, it makes
me dream. What is it?

ACTRICE / PAPEGAAI:
Mmm, juffrouw, u moet zich parfumeren. U ruikt als een wilde!
Is het transpiratie of heeft u uw regels?

DE VREEMDELING:
Sir, you must be an intellectual. You have the looks of a professor.
An attractive professor who smokes cigars or pipe!

ACTRICE / PAPEGAAI:
Meneer, u bent een intellectueel. U heeft het hoofd van een
professor, ik zou u willen pijpen!

DE VREEMDELING:
Sir, you look like a lion. So virile. You have a wild and magic charm!
I feel lonely here. I would be glad to meet you later after the
performance to have an innocent talk with you...

ACTRICE / PAPEGAAI:
Meneer, u neukt als een wild beest, als een leeuw. Wil u mij met
uw vruchtbare en magische stok de amandelen masseren? Ik
wil uw diep keelgat zijn. Na de voorstelling wil ik met u van de
grond gaan. Tot straks!

DE VREEMDELING:
See you later
After the performance

ACTRICE / PAPEGAAI:
Sinds ik babbelende tweevoeters met een grote bek
ontdekt heb
hou ik van dieren

(FABRE, Jan, Papegaaien en proefkonijnen, In: Ik ben een fout, theaterscripts en theaterteksten 1975-2004. Meulenhoff | Manteau, 2004, pp. 637 – 638.)