Aantal personages
Mannen: 4
Vrouwen: 1

Personages
Vera (de zus van de dode), Broes (de man van de zus van de dode), Awram (de partner van de dode), Ster (iemand van vroeger), De dode

Structuur
Elkaar opvolgende losse scènes

Genre(s)
Drama, Tragikomedie

Ruimte
Dodenkamer

Tijd
Nacht

Synopsis

 

“Voor Keesen&Co schreef Rob de Graaf het inktzwarte Vrede, 'een komedie over rouwverwerking'. 

Het stuk speelt zich af in de doorwaakte nacht na het overlijden van de partner van Awram. De zus van de overledene, Vera, en haar man Broes zijn vlak na zijn dood aangekomen in het huis van hun broer en zwager. Gedrieën zitten ze bij de opgebaarde dode. Als Broes terugkomt van eten en drinken halen, brengt hij Ster mee, die hij buiten tegen is gekomen. Ster blijkt vroeger de vriend van Vera te zijn geweest, maar hij heeft haar gedumpt en ingeruild voor haar nu overleden broer, iets wat ze nog steeds niet kan verkroppen. Ook wordt Awram tot zijn verbijstering onthuld, dat zijn overleden partner tot zijn dood contact heeft gehouden met zijn vroegere minnaar Ster, die allerlei zaken over de dode weet die hij als partner niet eens wist. Rondom het sterfbed maken de vier ruzie en betwisten ze elkaars herinneringen. Vera koestert sinds haar kindertijd rancune jegens haar broer, die altijd de aandacht naar zich toetrok. Ook weigert ze zijn homoseksuele geaardheid te begrijpen. Haar huwelijk met Broes is ernstig aan slijtage onderhevig, zijn carrière als acteur is ook niet om over naar huis te schrijven. Hun verhouding is ronduit hilarisch in haar tragiek. Hoewel ze elkaar de meest vreselijke dingen toebijten, is toch de berusting in hun relatie, in hun verbondenheid voelbaar. Over hoe mensen zich tot elkaar verhouden gaat het, over wat er is en wat er niet is, wat je hebt en wat je niet hebt. Vrede is genadeloos en grijpt je bij de strot.”

(Uit Juryrapport Taalunie Toneelschrijfprijs 2007)

 

 

[In de kamer waar de dode ligt. In het diepst van een doorwaakte nacht.]   

Vera

Ssst

Broes

Hoezo dat?

Ik zie geen enkele reden om stil te zijn

Vera

Ssst

Ja...- nee...- ik bedoel natuurlijk niet dat je helemaal geen geluid mag maken

Maar een beetje zachter zou je wel kunnen praten

Awram

Mij maakt het niet uit

Praten jullie maar, zo hard als je wilt

Zolang ik maar niets hoef terug te zeggen

Ik ben moe

Daarnet was het nog alsof mijn zenuwen door mijn huid heen drongen – onbeschermd moesten ze alles voelen en alles deed pijn

Maar het is allemaal dichtgeklapt en nu is er enkel nog iets dofs en donkers

De zintuigen zijn moegebeukt

Vera

Ik...- 

Ik kan niet naar hem kijken

Als ik zijn gezicht zie, dan is het alsof ik daar lees dat hij het er niet mee eens is, met hoe wij het allemaal doen

Ik dacht dat ik nu eindelijk bevrijd zou zijn van die kritiek

Maar nee, hoor

Daar ligt hij, superieur als het beste jongetje van de klas dat hij altijd is geweest 

Mijn alles beter wetende broertje

Week van karakter, maar hard in zijn eigendunk 

Awram

Vera...-

Vera

Sorry, Awram

Ik ben ook moe

Ik heb ook niet geslapen en ik ben ook iemand verloren, net als jij – nou ja, goed, anders, maar dat maakt niet uit

Ik doe mijn best om mijn verstand erbij te houden; angstvallig loop ik binnen de lijnen – en als dan toch weer het enige commentaar dat ik van hem krijg is dat ik het allemaal verkeerd doe...-

Broes

Je krijgt helemaal geen commentaar van hem, Vera – hij is dood

Vera

Niet zeggen, Broes – dat kan je niet doen...- zo’n woord...-

Ik vraag je toch net of je je een beetje in wilt houden?

Denk alsjeblieft aan Awram

Broes

Dat zeg jij?

Awram kan er heel goed tegen, volgens mij

We moeten trouwens het een en ander bespreken, want straks komt er zo iemand – een vrouw, vermoed ik, een vrouw in een donker mantelpak en met een koffertje waar ze allerlei papieren uit haalt – en die verwacht dan van ons dat wij bedacht hebben hoe we het allemaal willen

Vera

Wat begin je nu opeens over ‘wij’ en ‘ons’ ?

Zo daadkrachtig ken ik je niet 

’t Past toch meer bij jou om alles aan een ander over te laten

Broes

Ik zeg niets, mag dat ook?

Awram

Ik ben in ieder geval blij dat ik hem zelf gewassen heb en aangekleed

’t Was niet gemakkelijk, maar ik heb altijd geleerd dat het zo moet

Hij ligt er goed bij, toch?

Je zou zeggen dat hij zo weer op kan staan

Vera

Heel mooi, ja

Maar die mond...-

Broes

Wist je dat jij eigenlijk net zo’n mond hebt?

Die lippen van jou kunnen soms ook zo’n verbeten streep vormen, de lijn die wordt getrokken tussen hoe het hoort en hoe het zeker niet mag

Een mond, gemaakt om uit te spreken wat de regels zijn

Dat is een trek die jullie van je moeder hebben 

Vera

Mijn moeder heb jij nooit gekend

Broes

Dat gebrek lost zich vanzelf op

Iedere dag ga jij meer op haar lijken – als ik tenminste af mag gaan op wat je me vroeger allemaal over haar hebt verteld 

Onstuitbaar komt ze dichterbij, als een schaduw die ons inhaalt

Op een dag zal het me duidelijk worden dat ik niet met mijn vrouw getrouwd ben maar met mijn schoonmoeder –  maar dat besef zal te laat komen om er nog iets aan te kunnen veranderen

Vera

Dingen veranderen, dat is nooit jouw grootste kracht geweest

Broes

Getrouwd ben ik, met het grootste gelijk van de wereld 

Getrouwd met een grauwkartonnen zondagsschoolmoraal

Getrouwd met een wagonlading aan taboes en onbespreekbaarheden

Vera

Hoe meer wij onbesproken laten, hoe beter het voor ons allebei is, Broes

In vrede langs elkaar heen leven – met geen hoger doel dan het vermijden van botsingen

Dat is onze versie van geluk

 

Auteursrechten
De rechten worden beheerd door I.B.V.A. Holland BV.